Açık Radyo’nun 45. Yayın Dönemi Başladı

**

Açık Radyo’yu online dinlemek için T I K L A Y I N I Z

Radyo Garden üzerinden Açık Radyo’yu dinlemek için T I K L A Y I N I Z

Açık Radyo 45. Yayın Dönemi Programları ve Podcast Arşivleri içinTIKLAYINIZ

Açık Radyo resmi web sitesi: acikradyo.com

Açık Radyo’yu internet üzerinden ve mobil cihazlarından dinlemek isteyenler için faydalı bilgiler

Açık Radyo Arşivi için TIKLAYINIZ

Açık Radyo program blogları için TIKLAYINIZ

Açık Radyo 45. Yayın Dönemi: 24 Nisan 2017 – 22 Ekim 2017 akışı için Tıklayınız Günlük / Tıklayınız Haftalık

————————————————————————————

06:00 – 06:55 DemocracyNow!

democracynow.org/shows/2017/5/1

07: 00 – 07:20 Şarkılarla Memleket Tarihi (Yeni program) / Hazırlayan: Murat Meriç

SarkilarlaMemlekTarihi20170502

Plak koleksiyoncusu, yazar Murat Meriç memlekette ve dünyada o günün tarihinde olup bitenler yani kimi olaylar, ölümler, doğumlar üzerine yazılmış şarkılarla hafta içi her gün tarihe bir bakış atıyor.

ŞMT kayıt arşivi

07:30 – 07:50 Yeni Ufuklar (Yeniden program) / UNDP Türkiye

Her kış dönemi olduğu gibi BM UNDP Türkiye ofisinin hazırladığı Yeni Ufuklar bu  yayın döneminde geri dönüyor.

07:50 – 08:00 İyilik Postası / Nihan Bora /  İyi haberler bülteni

Birileri hâlâ bizi gülümsetiyor, iyileştiriyor ve geleceğe dair umutlandırıyor. İyilik Postası, hafta içi her sabah, hayalinin peşinden koşan, küçük çabalarla yaşama renk katan insanların ilham veren hikâyelerini anlatıyor. Her sabah güne güzel başlamak için iyi haberleri İyilik Postası’ndan dinleyebilirsiniz. Bu hikâyelerin hepimize iyi geleceğini ve mücadele azmimizi artıracağını düşünüyoruz.

08:00 – 10:00 Açık Gazete / Ömer Madra, Murat Can Tonbil, Selahattin Çolak

Acik_Gazete_02Mayis2017

Açık Gazete kayıt arşivi

09:00 – 09:30 Salı Ahmet İnsel’le Ufuk Turu

UfukTuru20170502

Ufuk Turu kayıt arşivi

09:30 – 09:50 Açık Bilinç /  Güven Güzeldere ile Bilim ve Felsefe Sohbetleri

AcikBilinc20170502

Açık Bilinç kayıt arşivi

***

Hayvanlar Dünyasında Müzik

Bu haftadan itibaren Açık Bilinç’te şu sorunun peşinden gitmeye başlıyoruz: Hayvanlar müzik dinler mi, tempo tutabilir mi? 6 haftalık yeni serimizin konusu, biyolojik dünyada müzikal zamanlama kapasitesinin ve müziğin temel unsuru olan ritm algısını mümkün kılan sinir sistemi mekanizmalarının evrimi.

Geçen hafta, bu diziye de giriş olacak şekilde, Dr. İnci Ayhan’la insanlarda zaman algısı hakkında nörobilimsel ve psikolojik kuramlardan konuşmuştuk: Öyle Bir Geçer Zaman ki…

Bu seride, müziğe temel teşkil eden zamanlama ve ritm tutma becerisini Hande Akkan, Özlem Çevik, Fuat Balcı, (Açık Radyo’da bu konuları da ele alan Bisiklet Zinciri programının yapımcısı) Muzaffer Çorlu, ve Esra Mungan gibi çeşitli uzman konuklarla ve farklı yönleriyle ele alıyor olacağız.

Müzik algısının evrimi serimizin çıkış noktası, Tufts Üniversitesi’nden biyolog Prof. Ani Patel’in PLOS Biology dergisinde Mart 2014’te Çözülmemiş Gizemler bölümünde yayımlanan yazısı.

Patel, Darwin’in 1871’de yayımlanan “İnsanın Türeyişi” kitabında öne sürdüğü ritm algısının doğada yaygınlığıyla ilgili tezine karşı çıkıyor.

Darwin’e göre, müzikal ritm tutma kapasitesinin canlıların beyinlerindeki çok temel ve ortak mekanizmalar sayesinde yaygın olması beklenir. Patel ise, çağdaş türler-arası biyoloji araştırmalarına göre, yalnızca çok sınırlı hayvan türlerinin ritm tutmayı becerebildiklerini söylüyor.

Sahiden de, bir düşünelim. Niye ritmik müzikler çalarken kedilerin, köpeklerin patilerini yere vurarak ritm tuttuklarını hiç görmüyoruz? Yüksek el becerisi ve koordinasyonuna sahip maymunlar, şempanzeler, ve orangutanların da müziğe el çırparak eşlik ettikleri gözlemlenmemiş. Niçin?

Patel, ritm tutma becerisinin yalnızca sesle iletişim kapasitesi yüksek az sayıda canlı türünde örneğin bazı kuşlarda gözlendiğini söylüyor. Yani, Darwin 1871’de elinde yeterli veri olmadan makul bir spekülasyon yapmış ama yanılmış gibi görünüyor. Hatasız kul, yanlışsız bilimci olmaz!

Patel’e göre ritm tutma becerisi az sayıda türün beyninde duyma ve motor korteksleri arasındaki özel bağlantıların evrilmesiyle mümkün olabilmiş.

Şimdi sizleri ritm tutmayı öğrenen ve kendiliğinden bu davranışı gösteren çok özel bir bireyle tanıştırayım. 1996 doğumlu bir cockatoo: Snowball.

Prof. Patel’in araştırmalarının (kaynak ekte) baş aktörü, Endonezya kökenli bir tür papağan (cockatoo) olan Snowball’u Michael Jackson eşliğinde izleyelim!

Snowball, laboratuvarda değil, sürekli Michael Jackson dinlenen bir evde yetişmiş ve ritm tutmayı öğrenmiş bir kuş. Internet’te Snowball benzeri başka performanslar bulmak mümkün. Müzikle kafasını sallanmayı öğrenmiş bir köpeğe bile rastlayabilirsiniz. Ama Patel’e göre ritm tutma becerisi yalnızca zamanlamana ve “vokal öğrenme” kapasitesine sahip canlılarda yaygın olarak gözlenebiliyor.

Bazı hayvanlar sesli uyaranlara eşlik ederek hareket etmeyi öğrenebiliyorlar. Ama sesi takip etmek (her ses duyduğunda şempanzenin elini çırpması ya da filin ayağını yere vurması) ile, sesi önceden tahmin ederek ritm tutabilmek farklı şeyler.

Ritme hassasiyet konusunda bir de kendi türümüzden, Karadeniz yöresinden bir insan yavrusundan etkileyici bir performans izleyelim!  

Ritm tutabilmek için, senkronizasyonu sağlayan içsel zamanlama mekanizmalarına da ihtiyaç var. Bunlar neler, doğada nasıl evrilmişler? Önümüzdeki 6 hafta boyunca bu soruları meyve sinekleri, fareler ve sıçanlardan insanlara uzanan geniş bir yelpaze içinde incelemeye çalışacağız.

Patel’in makalesinin “çözülmemiş gizemler” kategorisinde yer aldığının altını çizeyim. Önümüzde, ilginç ve ucu açık sorular içeren ve başka konulara temas eden tartışmalı bir literatür var. Örneğin, müzikalite kapasitesinin dil (öğrenme) becerisiyle bir bağlantısı var mı? Yunusların ve balinaların ürettikleri sesler şarkı olarak nitelendirilebilir mi?

Peki doğadaki diğer canlılar için insanların yaptığı müzik bir şey ifade ediyor mu? Hangi hayvanların müziğine hassas olduğunu nasıl anlayabiliriz?

2007’de bir MIT-Harvard ortak çalışması, insanlar dışındaki primatların müzikten hoşlanmadıklarını, sessizliği tercih ettiklerini öne sürmüştü. McDermott & Hauser’e göre, Tamarin ve Marmoset maymunları, Bach, Mozart, veya ninniler çalınan oda yerine sessizlikte oturmayı tercih ediyorlardı. 

Ama 2014’de Frans de Waal ve ekibinin çalışması, şempanzelerin benzer bir deneyde sessizlik yerine Afrika ve Hint kökenli müzikleri yeğlediklerini gösterdi. de Waal’a göre ilk çalışma insan-merkezli bakış açısına yenik düşmüş, müzik Bach ve Mozart’tan ibarettir örtük varsayımıyla yanlış bir sonuca ulaşmıştı. 

Son zamanlarda giderek büyüyen bir başka literatür, bazı müziklerin tutsak hayvanların anksiyetesini azalttığı, onlara iyi geldiği yönünde bulgular sunuyor.

Animal Madness kitabının yazarı antropolog Laurel Braitman, hayvanat bahçelerindeki tutsak hayvanlar için konserler düzenliyor: Concerts for Cats? Dances for dogs? Yes, it’s come to this

2014’de yayımlanan bir çalışmadaysa, Buffalo Hayvanat Bahçesi’nde müziğin değil ama doğa seslerinin gorillerde stereotipik anksiyete davranışlarını azalttığı görülmüş (kaynak ekte).

Ses yoluyla iletişim konusunda komplike bir sisteme sahip olan fillerin Belçika’da bir hayvanat bahçesinde canlı Handel ve Vivaldi icralarına verdikleri tepki de izlemeye değer.

Konuyla ilgili bir analiz de burada.

Bu seriye, geçen yıl verdiğim “Doğada Zihnin Ortaya Çıkışı ve Evrimi” seminerinin konuğu Prof.Ani Patel ilham kaynağı oldu. Kendisine, dersin diğer hocası Dr. Irene Pepperberg’ve, ve seminerdeki öğrencilerime teşekkürlerimle.

Gelecek hafta, programcı arkadaşımız piyanist Hande Akkan konuğumuz olacak ve ritm, tempo, melodi gibi müziğin temel unsurlarını klavyesiyle demonstrasyonlar eşliğinde anlatacak. Kaçırmayın!

10:00 – 10:30 İklim İçin / Özgecan Kara ve Murat Can Tonbil / İstanbul Forumu’ndan, Paris Zirvesi’ne yeryüzünün iklim güncesi

IklimIcin20170502

İklim İçin kayıt arşivi

10:30 – 11:00 Ahşaptan Betona, Mecidiyeden Jetona / Pınar Erkan / Alameti kerametinden menkul kent hikayeleri

AhsaptanBetonaMecidiyedenJetona20170502

“Alameti kerametinden menkul kent hikâyeleri” şiarıyla yola çıkan programda tarihten günümüze tarihsel katmanlar da deşilerek Bizans köşklerinden, sarayların altyapısının nasıl oluşturulduğuna, konutlardan ofislere, kaldırımlardan sokaklara, dehlizlerden şarap üretilen üzüm bağlarına kadar şehrin farklı unsurlarına dair az ya da çok bilinen detaylar konuşuluyor.

Ahşaptan betona Mecidiyeden jetona kayıt arşivi

11:00 – 12:00 Deniz Aşırı / Deniz Pak / Bozcaadalılar, adaya yolu düşenler ve adanın kıyısına vuranlar…

bozcaadasozlugu.blogspot.com/denizairi

12:00 – 13:00 Amistad / Selahattin Çolak / Caza çalan siyahi müzikler

12:55 – 13:05 Don Quijote / Yazan: Miguel de Cervantes / Okuyan: Tolga Korkut 

13:00 – 14:00 Musica Brasileira / Jozi Levi / Brezilya’dan müzik

9

soundcloud.com/joezeex/

14:00 – 14:30 Dünya Mirası Adalar / Asu Aksoy, Derya Tolgay ve Alp Orçun

Adalar, yüzyıllarca imparatorluklara başkentlik yapmış, siyasi ve kültürel dönüşümlerin aktörlerini beslemiş dünya şehri İstanbul’un hikâyelerinin hep bir parçası olagelmiş. Krallar, kraliçeler, dini liderler sürgüne buralarda zindanlara atılmış, ardından Osmanlı’dan günümüze  farklı kültürel cemaatlerin zengin bürokratları, iş insanları, Adaları İstanbul’un sayfiye merkezi haline getirmiş, sanatçılar, yazarlar, Adalar’ın renginden, havasından, kokusundan beslenmek için buraları mekân tutmuş. Adalar, muhteşem mimari ve yaşam dokusuyla dünyada eşine az rastlanır bir kültürler havzası olma halini bugüne kadar taşımışlar.
Şanslıyız ki Adalarda İstanbul tarihinin tüm veçhelerinin mekânsal izdüşümlerini hâlâ görebiliyoruz ve barındırdıkları hikâyelerin bazen yaşayan bilgi kaynaklarına erişebiliyoruz. Kendimizi gerçekten müstesna hissetmeliyiz: Adalar’a adımımızı attığımızda İstanbul tarihinin çok da bozulmamış tanığının varlığını hissedebiliyoruz, şaşırıyor ve nedenini çok da bilmeden mutlu oluyoruz. Bu yayın döneminde bizi mutlu eden Dünya Mirası Adalar’ı enine boyuna konuşuyoruz.

14:30 – 15:30 Yeni / Hande Akkan / Yeni Philip Glass’ın 80. yaşını kutluyor

1937’de doğan Amerikalı usta besteci Philip Glass’ın 80’inci yaşını özel bir dizi programla kutluyoruz.

15:30 Yeşilçam Arkeolojisi (Yeni Program) / Hazırlayan: Utku Uluer

YesilcamArkeolojisi20170502

sinematikyesilcam.com/2017/01/yesilcam-arkeolojisi-radyo-programi/

26 Nisan 2016 – 10 Ocak 2017 Progrmları içeriği yukarıdaki linkte

Türk sineması ve Yeşilçam’ın besin kaynaklarına, emekçilerine ve kıyıda köşede kalmış hikâyelerine yer verilecek bir program.

Yeşilçam Arkeolojisi kayıt arşivi

16:00 – 16:30 Su Hakkı / Akgün İlhan ve Nuran Yüce / Kâr için değil, yaşam için su!

SHK20170502

suhakki.org/

Su Hakkı kayıt arşivi

***

Akgun Ilhan ve Nuran Yuce tarafindan hazirlanan ve sunulan Su Hakkı’nda akarsu, gol ve deniz gibi su varliklarimiza atılan hafriyat meselesi ele alindi.

16:30 – 17:00 Hemzemin / Damla Özlüer ve Rauf Kösemen / Daha iyi bir sosyal fayda iletişimi için; Fikirler, Tartışmalar, Örnekler

17

facebook.com/HemzeminPlatform/

17:00 – 18:00 Dünyanın Cazı / Ceyhan Usanmaz, Sanat Deliorman, Jak Kohen, Levent Öget ve Harun İzer

Dünyanın Cazı kadrosuna Caz vokalisti Sanat Deliorman dahil oluyor. Salı günleri Dünyanın Cazı ondan sorulacak.

18:00 – 18:10 Gezegenin Geleceği / Uygar Özesmi / Ekoloji Günlüğü

facebook.com/uygar.ozesmi.page

Gezegenin Geleceği kayıt arşivi

18:10 – 20:00 Açık Dergi / İlksen Mavituna – Seçil Türkkan – Feryal Kabil / Hergün İstanbul’da Ne Var Ne Yok

Açık Dergi kayıt arşivi

Hafta boyunca Ben Bugün Bişey Öğrendim Yayına Hazırlayanlar: Doruk Yurdesin, Ozan Sezgin ve Rauf Kösemen

facebook.com/benbugunbiseyogrendim

Açık Dergi Salı Dünyayı Okumak / Aytaç Timur ve Akif Pamuk

dunyayi_okumak_03.05.2017

Yazmaya övgü. Eleştiriye ve eleştirmene kapı. Düşünmeye, düşünceye, üretmeye ve tartışmaya alan açmayı amaçlayan bir kültür programı.

***

Politikanın Çağrısı

Dünyayı Okumak: Yazarlar ve İlhamları programında Fatmagül Berktay’la Politikanın Çağrısı kitabı üzerine konuştuk.
***
Açık Radyo’nun 45. Yayın Dönemi’nde başlayan “Yazarlar ve İlhamları” konulu Dünyayı Okumak programında Aytaç Timur ve Akif Pamuk’un stüdyo konuğu İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden Prof. Dr. Fatmagül Berktay’dı. Berktay’ın Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından yeni yayımlanan kitabı Politika’nın Çağrısı etrafında, özellikle içinden geçtiğimiz çalkantılı dönemde, politika, kamusal özgürlük kavramı, özgür düşünce ve özgür üniversite gibi konular hakkında konuştular.
Kitabın, tanıtım yazısında şöyle deniyor:

Açık Dergi 19:00 Müziğin Başka Türlüsü (Açık Dergi köşesinde, gün ve yayın sıklığında değişiklik. Ayda 1) / Hazırlayanlar: Sumru Ağıryürüyen ve İlksen Mavituna

MuziginBaskaTurlusu20170502

5 yıldır Perşembe günleri yayınlanan ve güncel sahneden müzisyenleri ağırladığımız program artık ayda 1 Salı günleri 19:00’da.

Müziğin Başka Türlüsü kayıt arşivi

Açık Dergi Salı 40 Yılda 1 / Sedat Nemli

Bu yaz da 1977’den müzikler dinliyoruz. Haziran ayı itibariyle.

Açık Dergi Salı  50. Yılında Velvet Underground & Nico 

Açık Dergi’de Salı akşamları, yayınlanışının 50. yılında Velvet Underground & Nico albümünün parçaları da yer alacak

20:00 – 21:00 Açık Şemsiye / Hakan Gürvit, Levent Dönmez, Mehmet Yusuf ve Şebnem Sühel Grimm / Gelmiş geçmiş tüm müzik türleri

21:00 – 22:00 Gitaresk / Jak Kohen, Gonca Açıkalın ve Meral Akman / Neo-klasik rock ve fusion

Gitaresjk_02-05-17_Allan_Holdsworth

gitaresk.com/

22:00 – 23:00 Esintiler / Seda Binbaşgil / Jazz

23:00 – 24:00 Psychoacoustics (Program gününde ve saatinde değişiklik) / Hazırlayanlar: Osman Kaytazoğlu, Berk Gökberk ve Barış Karakaş

Cumartesi geceleri 02.00’de yayınlanan Psychoacoustis bu yayın dönemi Salı geceleri saat 23.00’de

24:00 – 01:00 Öteki Caz / Şevket Akıncı, Volkan Terzioğlu, Robert Reigle, Can Tutuğ / Özgür caz, özgür doğaçlama ve ötesi

Reklamlar